شیوه های سفالگری

شیوه های سفالگری

سفالگری با دست که پایه و اساس هنر سفالگری بر ارتباط متقابل بین دست و گل می باشد. زمانیکه دست بر روی گل قرار می گیرد، خود به خود شکل و فرم به دانه ها گل داده می شود. اشیا دست ساز، می توانند با روش های مختلفی مثل فشاردادن چانه های گل رس، درست کردن فتیله و اتصال تکه های گل به یکدیگر درست می شوند.

در واقع در دنیای هنر، شی دست ساز از ترکیب فتیله گلی، ورز دادن و کوبیدن گل و حکاکی بر آن درست می شوند. این در حالیست که از نرمی گل برای تولید طرحی درونی و برخاسته از روح سازنده استفاده شده است. اینکه برای ساخت چه شی ای از کدام روش استفاده شود بستگی به سبک ، سلیقه و صبر سازنده هنرمند دارد.

روش فشاری

مصریان بر این باور بودند که خدای آب و سفالگری مصری – خنوم – اولین فرزندان را با استفاده از چرخ سفالگری و گل اطراف رود نیل خلق می کرد. پیکره های مربوط به دوره پیش از پادشاهی و حدودا 3500-3400 قبل میلاد بوده با چرخ سفالگری درست نشده است.

در این دوره مصریان روش فشاری را ابداع کردند تا بتوانند ظروفی با دیواره های نازک و پیکره های توخالی از گل قرمز به است تراکوتا را بسازند. پس از اینکه شکل کلی ظرف به خوبی در این روش روی گل اجرا شد، در نور خورشید خشک می شود و با نوعی سنگ صیقل داده می شد و بخش هایی از آن مثل مو لباس رنگ آمیزی می شد.

روش ورقه ای

با توجه به تکه های سرامیکی که از معماری هند و بین النهرین به دست آمده اند، به نظر می رسد که قطعات سرامیکی به صورت کاشی به روش ورقه ای و از 14000 سال پیش از میلاد ساخته شده اند پیکره بدون لعاب، به همراه تزیینات مو و جواهرات و لباس فاخر نشان دهنده شکوه خدایی است که افراد را در برابر گرفتاری ها، از بیماری تا خشکسالی مواظبت می کند.

در فرهنگ مایایی باستانی، در پوش ها و پایه های ظروف و جعبه ها و عود سوز ها در کنار ظروفی که با روش فتیله ای ساخته می شدند، همگی برای ساخت هنر های تزیینی که قوم مایا به آن خیلی شهره هستند، به کار رفته می شدند.

روش فتیله ای

شکارچیان عصر جومون دوره نئولیتیک ژاپن ( حدودا 10500- 300 قبل میلاد) ظروف را با روش فتیله ای می ساختند. در واقع کلمه جومون در ژاپنی به معنای علامت طناب بوده و بر گل فتیله شده و نرم دلالت دارد. از آنجا که سرامیک های این دوره از قدیمی ترین سرامیک های جهان محسوب می شوند، دانشمندان عقیده دارند که ژاپنی ها تحت تاثیر چینی ها بوده اند زیرا سرمنشا اولین ظروف به چین بر می گردد.

زنان عصر جومون، وظیفه انجام امور مربوط به ساخت ظروف مانند مخلوط کردن گل، ساخت فتیله ها و پختن آنها را به عهده داشتند. سبک ظروف این دوره بسیار متفاوت بود و در طول 10200 سال تکامل زیادی داشته است. ظروف اولیه حرارت کمتری میدیدند و بسیار ساده و با پایه ها ی کوچک مسطح یا تیز ساخته می شدند. این ظروف برای جوشاندن آب مورد استفاده قرار می گرفتند. رفته رفته که کوره ها پیشرفت کردند، ظروف در حرارت بیشتری پخته می شدند و سرامیک ها پیچیده تر و با تزیینات بیشتری و برای مصرفهای آیینی ساخته شدند.

چرخ سفالگری

چرخ سفال حدود 3500 سال قبل میلاد در بین النهرین – عراق امروزی – اختراع شد و یکی از مهمترین اختراعات انسان باقی ماند. نیروی گریز از مرکز چرخ سفالگری موجب شد هنرمند بتواند تحت سرعت خاص ظروفی پیشرفته تر با ضخامت کم و کیفیت بالا تولید کند. این اختراع باعث ساخت 100000 ظرف سفالین در یونان باستان شد که تا امروز باقی مانده اند.

یونانیان باستان از روش پیشرفته چرخ سفالگری برای ساخت ظروف سیاه و قرمز خود استفاده می کردند که به دو تا سه مرحله حرارت دهی نیاز داشت. ظروف قبل از مرحله 3 نقاشی می شدند. موضوعات نقاشی بیشتر جنگ، مراسم آئینی، کشاورزی، نقوش تجریدی و هندسی بودند.

روش ریخته گری سفال

سلسله تانگ Tang(608- 907 میلادی) حدود 19000 سال پس از اولین ظروف سرامیکی کشف شده از غاری در چین، با روی کار آمدن سلسله تانگ تولید پورسلین Porcelain نیز آغاز شد. تجارت از طریق دریا و راه ابریشم باعث شد تا کالا ها با هند و خاورمیانه مبادله شوند و به نظر می رسد این مراودات اندک اندک باعث ظهور مواد شیمیایی جدیدی برای لعابکاری چندرنگ نیز شده باشند.

با استفاده از تکنیک ریخته گری، و رنگ های سبز، زرد ، و آبی، چینی ها توانستند ظروفی بسیار با کیفیت و ظریف و در نهایت مهارت هنری بسازند.

به طور کلی برای تولید قالب های چندتایی، روش ریخته گری بهترین روش محسوب می شود. ظاهرا به نظر می رسد که این سبک، روشی مکانیکی و تصنعی است ولی آثار زیادی از هنرمندان در دست هستند که خلاف این عقیده را ثابت کردند.